不由得 (bùyóude) – không kìm được, bất giác

Trả lời nhanh: 不由得 (bùyóude) là phó từ nghĩa “không kìm được, bất giác”, chỉ phản ứng tự nhiên xảy ra ngoài ý muốn khi gặp một tình huống. Ngoài ra còn nghĩa “không thể không” (不由得你不信).

Công thức

S + 不由得 + V（phản ứng tự nhiên）

• Hay đi với 笑, 哭, 想起, 叹气, 紧张.
• Vế trước nêu nguyên nhân gây phản ứng.
• Nghĩa 2: 不由得 + 人 + 不 + V = “khiến không thể không…”.

Mẹo ghi nhớ

Giống 不禁 “không kìm được”, nhưng khẩu ngữ hơn và đứng được trước chủ ngữ; còn nghĩa “không thể không”: 不由得我不信. Ví dụ: 听他这么说，我不由得笑了 (tīng tā zhème shuō, wǒ bùyóude xiào le).

Ví dụ

Lỗi hay gặp

1. Sai: 我不由得去超市买东西。（hành động có chủ ý） → Đúng: 我去超市买东西。
Wǒ qù chāoshì mǎi dōngxi.

不由得 dùng cho phản ứng tự nhiên, không chủ ý.

2. Sai: 我笑不由得。（đặt sau động từ） → Đúng: 我不由得笑了。
Wǒ bùyóude xiào le.

不由得 đứng trước động từ.

✅ Dùng đúng 不由得: 听到这个好消息，她不由得笑出了声。
Tīngdào zhège hǎo xiāoxi, tā bùyóude xiào chū le shēng.

Bài tập nhỏ

Câu 1. Điền vào chỗ trống: 想到明天要考试，他______叹了口气。

Xem đáp án

不由得

Câu 2. Sắp xếp: 不由得 / 流下了 / 她 / 眼泪

Xem đáp án

她不由得流下了眼泪。

Câu 3. Dịch: Thấy cảnh đẹp này, tôi bất giác dừng chân.

Xem đáp án

看到这美景，我不由得停下了脚步。

Câu 4. Câu nào đúng? (a) 他不由得报名参加了考试。 (b) 听到好消息，他不由得跳了起来。

Xem đáp án

(b)

FAQ

不由得 và 忍不住 khác nhau thế nào?

Gần nghĩa. 忍不住 nhấn mạnh cố nhịn mà không được; 不由得 nhấn mạnh tự nhiên bật ra.

不由得 và 不禁 khác nhau thế nào?

不禁 văn viết hơn, chỉ có nghĩa “bất giác”. 不由得 còn có nghĩa “khiến không thể không”.

不由得 có phải động từ không?

Ở nghĩa “不由得你不信” nó hoạt động gần như động từ; thường gặp nhất vẫn là phó từ.

Xem thêm

• 毫不 (háobù) – không hề, chẳng chút nào (HSK 7–9)
• 据此 (jùcǐ) – căn cứ vào đó, dựa vào đây (HSK 7–9)
• 向来 (xiànglái) – từ trước đến nay, xưa nay (HSK 7–9)
• Tất cả ngữ pháp tiếng Trung theo cấp HSK

Xem tất cả 189 bài Ngữ pháp HSK 7–9

↑